فکر میکنید پاستا را خیلی خوب میشناسید؟ شاید تصور کنید این یک غذای مدرن ایتالیایی است یا مارکو پولو آن را از چین به اروپا آورده؛ اما حقیقت خیلی عجیبتر از این حرفهاست! پاستا رازهایی دارد که حتی سرآشپزهای حرفهای هم از آن بیخبرند. پاستا، این غذای به ظاهر ساده، پر از داستانهای باورنکردنی است که حتی بهترین آشپزها هم ممکن است از آن بیخبر باشند. از راز پنهان سوراخ وسط پاستا تا مردی که کل یک روستا را با ماکارونی زنجیرهای احاطه کرد؛ در این مقاله از زر ماکارون، با هم به کشف حقایق کمتر شنیده شدهای درباره پاستا میپردازیم که دید شما را نسبت به این غذای دوستداشتنی تغییر خواهد داد.
این ۱۷ راز را کشف کنید
۱: مارکو پولو پاستا را از چین نیاورد!
این افسانهای رایج اما نادرست است. بیشتر مردم، ماکارونی را یک اختراع ایتالیایی میدانند، اما داستان واقعی پیچیدهتر است. بسیاری از مورخان بر این باورند که مارکو پولو، پاستا را از چین به ایتالیا نیاورده است. در تاریخچه پاستا در جهان شواهد تاریخی نشان میدهد که پاستا پیش از سفرهای مارکو پولو در قرن سیزدهم، در ایتالیا وجود داشته است. یک سند حقوقی از سال ۱۲۷۹ در جنوا ذکر میکند که یک ملوان مقداری ماکارونی (macaronis) در میان داراییهای خود نگهداری میکند. این تاریخ، پیش از بازگشت مارکو پولو از چین است.
جالبتر آنکه، ریشههای پاستا ممکن است به خاورمیانه بازگردد. برخی نظریهها اشاره میکنند که اعراب در دوران قرون وسطی نوعی پاستا خشک به نام “ایتاریا” (itriya) را به سیسیل معرفی کردند.
دکتر جورجیو فرانچسکتی، مورخ غذا، میگوید:سفر پاستا در مدیترانه، داستانی از تبادل فرهنگی است، نه یک اختراع ناگهانی توسط یک تمدن خاص.
۲: سوراخ وسط پاستا: معمایی که یک نجیبزاده حل کرد!
پاستاهای توخالی مانند پنه، سوراخ مرکزی خود را مدیون یک اختراع مکانیکی در سال ۱۸۲۴ هستند. در اوایل قرن نوزدهم، ساخت پاستای توخالی کاری پرزحمت و دستی بود. تا اینکه در سال ۱۸۲۴، یک نجیبزاده ایتالیایی به نام فردیناندو ویوا با الهام از دستگاه پرس کاغذ، ایدهای انقلابی داشت.
او در مرکز قالب دستگاه پرس خمیر، یک میله فلزی قرار داد. با فشار دادن خمیر سمولینا از اطراف این میله، برای اولین بار یک لوله پاستای بلند، یکنواخت و کاملاً توخالی به صورت مکانیکی تولید شد. هدف او تنها سرعت تولید نبود، حل یک مشکل بزرگ پخت بود: پاستاهای توپر اغلب سطحی لهشده و مرکزی سفت داشتند. این سوراخ مرکزی مانند یک تونل انتقال حرارت عمل کرد و اجازه داد حرارت آب جوش به طور یکسان به درون پاستا نفوذ کند. نتیجه، پاستایی بود که همهجانبه و عالی میپخت. به زودی آشپزها هم کشف کردند که این سوراخ، ترفند طلایی برای گیر انداختن و جذب سس نیز هست. پیشنهاد میکنیم مطلب انتخاب پاستا و سس: چگونه ترکیب طلایی را پیدا کنیم؟ را از بلاگ ما بخوانید.
۳: طولانیترین رشته اسپاگتی جهان ۱۲۰ متر بود
رکورد جهانی گینس در سال ۲۰۱۰ توسط یک رستوران در کالیفرنیا ثبت شد. آنها رشته اسپاگتی ۱۲۰ متری تولید کردند. جالبتر اینکه برای خوردن آن باید از نردبان استفاده میکردند. تصور کنید برای سرو این اسپاگتی به چه قابلمه غولآسایی نیاز بود. مطلب فرق ماکارونی با اسپاگتی را از بلاگ ما بخوانید.
۴: پاستا در فضا هم پخته شده است
ناسا در سال ۲۰۰۱ نوعی “پاستای فضایی” برای ایستگاه فضایی بینالمللی طراحی کرد. این پاستا با سیستم هیدراتاسیون ویژه، در شرایط بیوزنی و بدون نیاز به آب جوش آماده میشد. فضانوردان گزارش دادند که طعم آن کاملاً شبیه پاستای زمینی است. این پاستای ضدجاذبه، طعم خانه را به ایستگاه فضایی بینالمللی برد. تجربههای موفق مانند این پاستای فضایی، به توسعه فناوری غذاهای پیشپخت کمک کرد. امروزه محصولاتی مانند لازانیا پیشپخت زرماکارون، با بهرهگیری از اصول مشابه (آمادهسازی بدون جوشاندن)، طعمی خانگی را برای مصرفکننده به ارمغان میآورند.
۵: هر ایتالیایی، سالی ۲۳ کیلوگرم پاستا میخورد!
براساس آمار انجمن بینالمللی پاستا (IPO)، ایتالیاییها با مصرف سرانه ۲۳ کیلوگرم در سال، رتبه اول جهان را دارند. جالب است که این عدد در جنوب ایتالیا، جایی که پاستا تقریباً یک آیین روزانه است، به مراتب بیشتر هم میشود. پس از آنها تونسیها (۱۷ کیلوگرم) و ونزوئلا (۱۲ کیلوگرم) قرار دارند. ایران نیز با حدود ۷ کیلوگرم در رتبههای میانی است.
۶: جنگ جهانی دوم پاستا را تغییر داد
پیش از جنگ، پاستای ایتالیایی عمدتاً با گندم نرم و سفید درست میشد. پس از جنگ و با کمبود آرد سفید، تولیدکنندگان مجبور شدند از گندم سخت (دوروم) استفاده کنند. اتفاقاً این گندم باعث شد پاستا بافت جویدنیتر (آل دنته) و ارزش غذایی بالاتری پیدا کند و تبدیل به استاندارد طلایی امروز شود. آل دنته چیست؟ یعنی پاستا باید آنقدر پخته باشد که دندان هنگام گاز زدن، بافتش را حس کند. در این حالت پاستا نه سفت و خام است و نه آنقدر پخته که شکلش را از دست بدهد؛
۷: پاستا میتواند تا ۲ سال سالم بماند
پاستای خشک در شرایط مناسب (دمای زیر ۲۴°C و رطوبت زیر ۶۵٪) میتواند تا دو سال بدون افت کیفیت باقی بماند. دلیل این ماندگاری، رطوبت بسیار کم (حدود ۱۰٪) آن است که از رشد باکتری جلوگیری میکند. با نگهداری انواع ماکارونی فرمی در کابینت آشپزخانه میتوانید برای مدت طولانی (تا دو سال) آنها را ذخیره کنید و در هر زمان از پاستای باکیفیت استفاده نمایید.
۸: آل دنته: علم شگفتانگیز پخت پاستا
آیا میدانستید علم دقیقی پشت پخت پاستای آل دنته (al dente) وجود دارد؟ اصطلاح “آل دنته” در ایتالیایی به معنای “به دندان” است و به بافتی اشاره دارد که در عین نرمی، کمی مقاومت زیر دندان دارد. این بافت نه تنها لذیذتر است، بلکه از نظر غذایی نیز برتری دارد. پاستای آل دنته شاخص گلیسمی پایینتری دارد، به این معنی که قند خون را به آرامی افزایش میدهد و برای مدت طولانیتری شما را سیر نگه میدارد. نگاهی بیندازید به شاخص گلیسمی چیست و در کدام نوع پاستا بهتر است؟ تا اطلاعات جامع تری کسب کنید.
۹: رکورد بیشترین تعداد شکل پاستا
بر اساس ثبت مؤسسه پاستای ایتالیا، حدود ۳۵۰ شکل رسمی پاستا در جهان وجود دارد، که آشنایی با انواع ماکارونی شکلدار خود دنیای جذابی است؛ اما برخی منابع محلی ادعا میکنند این عدد به ۶۰۰ شکل میرسد. هر منطقه ایتالیا شکل مخصوص خود را دارد؛ برای مثال:
- پنه (Penne): به معنای “قلم” است و شیارهای روی آن برای به دام انداختن سس طراحی شدهاند.
- فارفاله (Farfalle): به معنای “پروانه” است و گفته میشد در منطقه لومباردی ایتالیا برای جشنهای عروسی اختراع شده.
- اورکیته (Orecchiette): به معنای “گوشهای کوچک” و ویژه منطقه پولیا در جنوب ایتالیا است.
۱۰: پاستا، یک داروی باستانی بود!
در کتابهای پزشکی قرن ۱۴ ایتالیا، از آب پاستا به عنوان معجون گوارش و درمانی برای ناراحتی معده نام برده شده است. امروزه علم تأیید میکند که آب نشاستهای پاستا میتواند به هضم غذا کمک کند. نکته جالب دیگر در مورد آب پاستا؛ آن آب نشاستهای که معمولاً دور میریزید، طلای مایع برای آشپزی است. این آب میتواند سسها را غلیظتر و کرمیتر کند، به امولسیون شدن سس کمک میکند و حتی میتواند در تهیه نان و سوپ استفاده شود.
آشپز ماسیمو بوتورا، سرآشپز مشهور ایتالیایی، معتقد است: آب پاستا باید مانند یک چاشنی گرانبها محافظت شود. این ماده، روح و پیونددهنده ظرف است.
۱۱: پاستا هیچگاه چاقکننده نیست، اگر…
محققان در مطالعهای که در مجله “Nutrition & Diabetes” منتشر شد، نشان دادند که مصرف پاستا در چارچوب یک رژیم غذایی سرشار از سبزیجات، روغن زیتون و پروتئینهای با شاخص توده بدنی پایینتر و اندازه دور کمر کمتر مرتبط است. کلید این موضوع در میزان مصرف انواع سس پاستا و روش پخت است.
امروزه، با توجه به تنوع رژیمهای غذایی و نیازهای خاص سلامتی، نوآوریهای جالبی در دنیای پاستا رخ داده است. مطالعه جامع در این مجله علمی در سال ۲۰۲۰ نشان داد که مصرف پاستا در چارچوب رژیم غذایی متعادل، ارتباطی با چاقی ندارد. کلید این موضوع در:
- میزان مصرف (حدود ۸۰ گرم خشک برای یک نفر)
- پخت آل دنته (شاخص گلیسمی پایینتر)
- سس سالم (گوجه، روغن زیتون، سبزیجات)
۱۲: رنگهای طبیعی پاستا از کجا میآیند
رنگهای جذاب پاستا لزوماً مصنوعی نیستند. رنگ سبز از اسفناج، رنگ قرمز از چغندر یا گوجهفرنگی، رنگ سیاه از جوهر ماهی مرکب و رنگ بنفش از سیبزمینی ترشی گرفته میشود. هنر آشپزی ایتالیایی در عمل!
۱۳: روز جهانی پاستا ۲۵ اکتبر است
سازمان جهانی پاستا در سال ۱۹۹۵ این روز را به عنوان روز جهانی پاستا نامگذاری کرد. در این روز، مسابقات آشپزی، سمینارهای علمی تغذیه و فستیوالهای خیابانی در سراسر جهان برگزار میشود.
۱۴: پاستا میتواند فشار خون را کاهش دهد
تحقیق منتشر شده در مجله American Journal of Clinical Nutrition (۲۰۲۱) نشان داد که پاستای سبوسدار (به دلیل محتوای فیبر و منیزیم) میتواند به کاهش فشار خون سیستولیک کمک کند. این اثر در پاستای سفید دیده نمیشود.
۱۵: بزرگترین بشقاب پاستای جهان در رومانی
در سال ۲۰۱۷، شهرداری بخارست با همکاری ۱۰۰ آشپز، بشقاب پاستایی به وزن ۴۸۰۰ کیلوگرم تهیه کرد. این رکورد هنوز پابرجاست و برای تهیه آن از ۱۲۰۰ کیلوگرم آرد، ۳۰۰۰ تخم مرغ و ۲۰۰ لیتر روغن استفاده شد.
۱۶: نام پاستاها از کجا آمده است؟
اسامی پاستاها قصههای جالبی دارند. “فوسیلی” (Fusilli) از کلمه “فوسله” (fuso) به معنای دوک نخریسی گرفته شده، در گذشته، زنان ایتالیایی خمیر پاستا را دور این دوک میپیچاندند تا شکل مارپیچی ایجاد شود.”کانیولونی” (Cannelloni) به معنای “لولههای بزرگ” است و یا “لازانیا” (Lasagna) از کلمه لاتین “لازانوم” به معنای ظرف پخت میآید.
۱۷:پاستا، سوخت اصلی ورزشکاران المپیکی است!
بسیاری از ورزشکاران، شب قبل از مسابقات بزرگ، یک وعده پاستا پارتی برگزار میکنند. دلیل علمی است: کربوهیدراتهای پیچیده موجود در پاستا (به ویژه نوع سبوسدار)، گلیکوژن عضلات را به آرامی پر میکند و انرژی پایدار و طولانیمدت فراهم میکند.
پیشنهادی برای مطالعه شما: راز زمانبندی طلایی پاستا برای ورزشکاران
زر ماکارون: برندی که کنار زندگی ایرانیان است
در میانه این حقایق جهانی، زر ماکارون به عنوان پیشرو صنعت ماکارونی ایران، داستانی از تعهد، کیفیت و نوآوری را روایت میکند. این برند که اولین و بزرگترین صادرکننده ماکارونی ایران است، شعارش “زر کنار زندگی” است. این شعار تنها یک عبارت تبلیغاتی نیست، بلکه فلسفه وجودی را نشان میدهد. زر ماکارون با تولید محصولاتی با کیفیت، متنوع و مطابق با استانداردهای روز جهانی، خود را به همراهی امین در سفرههای ایرانی تبدیل کرده است. تنوع محصولات، پاسخگوی سلیقهها و نیازهای مختلف است.
اما تعهد زر ماکارون فراتر از تولید محصولات معمول است. زر ماکارون با درک نیازهای ویژه تغذیهای جامعه، اقدام به تولید خطوط محصولات تخصصی مانند سمولینا پلاس کرده است:
- پاستای کمپروتئین برای مبتلایان به PKU، که نشاندهنده توجه به گروههای خاص با نیازهای پزشکی است.
- پاستا پروتئینه پروفیتو برای آنان که به دنبال تقویت عضلات و بهبود عملکرد ورزشی هستند.
- پاستا وگان که پاسخگوی نیاز روزافزون جامعه به محصولات گیاهی کامل است.
- پاستای هفت غله که با ترکیبی از غلات متنوع، گزینهای مغذی و سلامتمحور ارائه میدهد.
در این میان، اسپاگتی سبوسدار زر ماکارون با حفظ ویتامینهای گروه B و فیبر طبیعی گندم، انتخابی هوشمندانه برای سلامت آگاهان است. این محصول نشان میدهد که زر ماکارون تنها به تولید انبوه فکر نمیکند، بلکه به کیفیت غذایی محصولات و تأثیر آن بر سلامت مصرفکننده نیز توجه دارد. زر ماکارون با این رویکرد، نشان داده که صنعت غذا میتواند همزمان با سودآوری اقتصادی، مسئولیت اجتماعی و سلامتی جامعه را نیز بر عهده بگیرد. صادرات موفق این برند به بیش از ۲۰ کشور جهان، گواهی بر کیفیت جهانی محصولات آن است.
جمعبندی: از رازهای تاریخی تا غذای آینده
ماکارونی از یک غذای ساده روستایی در ایتالیای قرون وسطی، به یک پدیده جهانی علمی و فرهنگی تبدیل شده است. حقایق تاریخی و علمی نشان میدهد که این غذا دائماً در حال تکامل است. برندهای پیشرو مانند زر ماکارون، داستان پاستا را ادامه میدهند؛ آنها با ترکیب تخصص، نوآوری و مسئولیت اجتماعی، اطمینان میدهند که این غذای جهانی، همیشه متناسب با سبک زندگی و نیازهای سلامتی زمانه، روی سفرهها حضور دارد. پس دفعه بعد که پاستا میل میکنید، بدانید که تنها یک وعده غذا نمیخورید، بلکه بخشی از یک تاریخ زنده و پویا را تجربه میکنید. پاستا، این همسفر قدیمی بشریت، هنوز هم میتواند ما را شگفتزده کند.
