لازانیا یکی از معروفترین غذاهای جهان است؛ غذایی لایهلایه، خوشعطر و اصیل که برای بسیاری از ما یادآور دورهمیها و لحظات خوش است. اما بیایید کمی به عقب برگردیم و در این سوال جست و جو کنیم که لازانیا مال کدام کشور است و چگونه این غذا در طول تاریخ، شکل امروزی خود را پیدا کرده است؟ برای یافتن پاسخ، در این مقاله از زر ماکارون باید سفری خوشطعم به تاریخچه لازانیا داشته باشیم؛ سفری از روم باستان شروع میشود تا آشپزخانههای مدرن امروز ادامه دارد.
لازانیا، غذای محبوب ایتالیاییها
با نگاهی به تاریخچه لازانیا میبینیم که یک غذای لایهلایه و خوشطعم ایتالیایی است که از ورقههای پهن پاستا تشکیل میشود و میان هر لایه آن ترکیبی از سس، پنیر و مواد قرار میگیرد. در نسخه کلاسیک، ورقههای پاستا همراه با سس بشامل کرمی، سس گوشتی یا راگو و پنیر پارمزان در چند لایه روی هم قرار میگیرند و در نهایت در فر پخته میشوند.
ویژگی اصلی لازانیا، ساختار لایهای آن است که باعث میشود هر لقمه ترکیبی از بافتها و طعمهای مختلف باشد. این غذا بسته به منطقه، سلیقه یا مواد اولیه موجود میتواند تغییر کند و امروز نسخههای گیاهی، مرغ، اسفناجی، سفید و حتی مدرنتر آن نیز دیده میشود. بهطور خلاصه، لازانیا یکی از مهمترین نمونههای خلاقیت آشپزی ایتالیایی است که با گذشت زمان به یک غذای جهانی تبدیل شده است.
لازانیا چگونه به شکل امروزی رسید؟
لازانیا هم درست مانند هر غذای دیگری، در طول سالها دستخوش تغییراتی شده تا به شکل امروزی برسد، پس بیایید نگاهی به تاریخچه لازانیا بیندازیم.
اضافه شدن سس بشامل به لازانیا
یکی از مهمترین مراحل در تکامل و تاریخچه لازانیا، ورود سس معروف «بشامل» به دستور پخت آن بود. این سس سفید و کرمی که اصالتاً فرانسوی است، در ایتالیا به سرعت محبوب شد و به دلیل بافت نرم و لطیفش، ساختار لازانیا را منسجمتر و طعم آن را بهتر کرد. پیش از بشامل، لازانیا بیشتر خشک و ساده تهیه میشد، اما با حضور این سس، لایهها بهتر به هم میچسبیدند و طعم غذا نیز عمیقتر و متعادلتر شد. امروزه سس بشامل یکی از امضاهای اصلی نسخه مدرن لازانیا بوده و حذف آن تقریباً غیرقابل تصور است.
تثبیت شدن راگو به عنوان سس گوشتی اصلی
راگو یا همان سس گوشتی ایتالیایی، نقشی مهمی در شکلگیری چهره امروزی لازانیا دارد. این سس غلیظ که از گوشت چرخکرده، گوجه، ادویهها و سبزیجات معطر تشکیل میشود، در قرن نوزدهم به ترکیب اصلی لازانیا اضافه شد. راگو باعث شد لازانیا از یک غذای ساده به یک وعده کامل، مقوی و پرانرژی تبدیل شود. رایجترین نسخه این سس، «راگوی بولونیایی» است که در شهر بولونیا تهیه میشود و امروز در بسیاری از نسخههای جهانی لازانیا استفاده میشود.
نازکتر و باکیفیتتر شدن ورقههای پاستا
در گذشته ورقههای لازانیا ضخیمتر و گاهی سفت بودند، اما با پیشرفت تکنیکهای تهیه پاستا در ایتالیا، ورقهها نازکتر، انعطافپذیرتر و خوشپختتر شدند. این تحول باعث شد لایهها بهطور یکنواخت پخته شوند و بافت غذا یکدست و لطیفتر شود. کیفیت بهتر پاستا، لازانیا را تبدیل به غذایی کرد که حتی پس از پخت طولانی هم بافتی دلپذیر و کشدار دارد. همین تغییر کوچک ظاهری، تأثیر بسیار زیادی در محبوبیت جهانی این غذا داشت.
توسعه نسخههای منطقهای و گسترش تنوع طعمها
یکی از عواملی که در تاریخچه لازانیا میبینیم که آن را به یکی از غذاهای جهانی تبدیل کرد، گوناگونی نسخههای منطقهای آن در سراسر ایتالیا و سپس جهان است. هر شهر ایتالیایی با توجه به مواد موجود در محل، نسخهای متفاوت از لازانیا ارائه کرد؛ مانند لازانیای اسفناجی در املیا-رومانیا یا لازانیای کارناوالی در ناپل. همین تنوع، راه را برای خلاقیت بیشتر باز کرد. با گسترش مهاجرت و جهانی شدن آشپزی ایتالیایی، کشورهای مختلف نسخههایی متناسب با ذائقه خود ایجاد کردند؛ از لازانیای گیاهی گرفته تا لازانیای مرغ، سفید، دریایی و حتی نسخههای مدرنتر مانند لازانیا فستفودی.
لازانیا در فرهنگ و آشپزی امروز
لازانیا در فرهنگ غذای امروزی به چه شکلی ظاهر میشود؟ در ادامه توضیح دادهایم:
لازانیا امروز فراتر از یک غذای سنتی ایتالیایی است و به یک عنصر فرهنگی جهانی تبدیل شده است. حضور آن در منوی رستورانهای سراسر دنیا، برنامههای آشپزی، فیلمها و حتی شبکههای اجتماعی نشان میدهد که این غذا بخشی از تجربه جمعی مردم شده است. در بسیاری از کشورها، لازانیا یک غذای خانوادگی محسوب میشود که معمولاً برای دورهمیها، آخر هفتهها و جشنها پخته میشود. ترکیب لایهلایه پاستا، سسها و پنیر، این غذا را به انتخابی محبوب برای لحظات صمیمانه تبدیل کرده است؛ بهطوریکه در فرهنگهای مختلف، لازانیا نماد مهماننوازی، گرما و غذاهای خانگی لذیذ به شمار میرود.
در آشپزی مدرن، این غذا انعطافپذیری زیادی دارد و نسخههای متنوعی از آن متناسب با سبک زندگی و سلیقههای مختلف وجود دارد. از لازانیای گیاهی با سبزیجات تازه گرفته تا لازانیای سفید با سس آلفردو، نسخههای بدون گلوتن، بدون لبنیات یا حتی لازانیای مخصوص رژیم کتو، همگی نشاندهنده این هستند که لازانیا توانسته خود را با نیازهای غذایی امروزی هماهنگ کند.
رستورانها و سرآشپزهای خلاق نیز با استفاده از مواد جدید و ترکیبات غیرمنتظره، نسخههای نوآورانهای از این غذا خلق کردهاند. این تنوع گسترده، ثابت میکند که اگرچه لازانیا ریشه در تاریخچه لازانیا و فرهنگ ایتالیا دارد، اما امروزه به غذای جهانی تبدیل شده و مسیر تکامل آن همچنان ادامه دارد.
نکات طلایی برای پخت لازانیا به سبک ایتالیایی
برای اینکه بتوانید این غذا را به شیوه نزدیک ایتالیایی بپزید، نکات زیر را رعایت کنید:
- استفاده از ورقههای پاستای تازه: ورقههای تازه پاستا لطافت و بافت بهتری به لازانیا میدهند و زمان پخت کوتاهتری نیاز دارند.
- سس بشامل غلیظ و کرمی: تهیه سس بشامل با دقت و عدم غلظت بیش از حد، باعث لایهلایه شدن مناسب غذا و طعم ملایم آن میشود.
- راگو با طعم متعادل: استفاده از گوشت تازه و سبزیجات معطر در سس راگو، طعم اصلی لازانیا را تقویت میکند.
- لایهگذاری صحیح: لایهها را به صورت متناوب، یعنی لایههای پاستا، سس و پنیر قرار دهید تا با هم ترکیب شوند.
- پنیر پارمزان و موزارلا کافی: ترکیب پنیر پارمزان و موزارلا باعث طعم غنی و طلایی شدن رویه لازانیا میشود.
- پخت در دمای مناسب: پخت در فر با دمای متوسط و پوشاندن ظرف با فویل در نیمه اول، از خشک شدن غذا جلوگیری میکند.
- استراحت بعد از پخت: بعد از خارج کردن لازانیا از فر، حداقل ۱۰ دقیقه اجازه دهید تا سسها جذب لایهها شوند و برشها شکل بهتری داشته باشند.
سخن آخر
تاریخچه لازانیا در جهان داستانی جذاب از سفر یک غذای لایهلایه از روم باستان به قلب آشپزخانههای ایتالیایی و سپس سراسر جهان است.
اگرچه این غذا ریشههایی بسیار قدیمی دارد، اما شکل امروزی آن بدون شک در ایتالیا شکل گرفته است. بنابراین، لازانیا مال کدام کشور است؟ پاسخ قطعی: ایتالیا. برای درست کردن این غذای دلپذیر میتوانید از ورقه لازانیا زرماکارون استفاده کنید که در دو نوع کلاسیک و پیشپخت عرضه میشود.
